🎯 Vấn Đề Lớn Nhất Của Presentation

Bạn có bao giờ ngồi trong một cuộc họp và thấy:

  • Slide đầy chữ → Không biết nên đọc hay nghe
  • Người trình bày đọc y nguyên slide → Tại sao không gửi email?
  • Nói mãi mới đến kết luận → Người nghe đã ngủ gật

👉 Vấn đề cốt lõi:

  • Slide nhiều chữ → người nghe mất tập trung
  • Người trình bày phụ thuộc vào slide (không biết nói gì nếu không có slide)
  • Trình bày bottom-up (bằng chứng → kết luận) → người nghe phải tự suy luận

✨ Giải Pháp: Consulting-Style Presentation

Nói được không cần slide

Slide chỉ là công cụ hỗ trợ, không phải “phao cứu sinh”

Trình bày top-down theo Pyramid Principle

Hãy cùng học cách trình bày như các consultant tại McKinsey, Bain, BCG - những người trình bày cho CEO/C-level hàng ngày.


🗺️ Diagram Tư Duy

EXECUTIVE PRESENTATION
│
├─ VẤN ĐỀ PHỔ BIẾN
│   ├─ Slide quá nhiều chữ
│   ├─ Người nói phụ thuộc slide
│   └─ Trình bày bottom-up → khó hiểu
│
├─ TƯ DUY CHUẨN CONSULTING
│   └─ Slide = công cụ hỗ trợ, không phải crutch
│
├─ STEP 1: GOAL + STORYLINING
│   ├─ Xác định mục tiêu cuộc họp
│   │   ├─ Thuyết phục
│   │   ├─ Cập nhật
│   │   └─ Xin quyết định
│   ├─ Viết tiêu đề cho mọi slide
│   ├─ Tiêu đề = kết luận
│   └─ Slide không cần thiết → appendix
│
├─ STEP 2: BUILD SLIDES
│   ├─ Slide sau nối logic slide trước
│   ├─ Framework slide (overview)
│   ├─ Deep dive theo từng bucket
│   ├─ Less is more
│   ├─ Chỉ dữ liệu liên quan
│   └─ Bố cục rõ ràng (2 cột / 4 quadrant)
│
├─ STEP 3: PRESENT (PYRAMID PRINCIPLE)
│   ├─ Core idea (kết luận)
│   ├─ Lý do 1, 2, 3
│   └─ Bằng chứng cho từng lý do
│
├─ NGUYÊN TẮC TRÌNH BÀY
│   ├─ Top-down (không bottom-up)
│   ├─ Nói được không cần slide
│   └─ Slide chỉ giúp nhấn mạnh
│
└─ TƯƠNG TÁC
    ├─ Mời câu hỏi liên tục
    ├─ Biến presentation thành đối thoại
    └─ Hiểu rõ người nghe nghĩ gì

🧩 3 Bước Chuẩn Bị Presentation (Consulting Style)

🔹 STEP 1: Xác Định Mục Tiêu + Storylining

Trước Khi Mở PowerPoint/Google Slides

❌ Sai lầm phổ biến:

Mở PowerPoint → Tạo slide → Nhồi nội dung vào → Present

✅ Cách đúng:

Xác định mục tiêu → Storylining → Mới build slides

1.1. Xác Định Mục Tiêu Cuộc Họp

Hỏi bản thân:

Mục tiêu Câu hỏi Output cần có
Thuyết phục “Tôi muốn họ tin điều gì?” Clear recommendation
Cập nhật “Họ cần biết gì?” Key findings & status
Xin quyết định “Tôi cần họ approve gì?” Options & recommendation

Ví dụ:

❌ Mục tiêu mơ hồ:
"Present về dự án X"

✅ Mục tiêu rõ ràng:
"Thuyết phục CEO approve thêm $50K budget để migrate hệ thống,
vì security risk hiện tại quá cao"

1.2. Storylining - Kỹ Thuật Vàng Của Consulting

Storylining = Viết tiêu đề cho TẤT CẢ slide trước khi làm nội dung

Quy trình:

BƯỚC 1: Viết tiêu đề cho mọi slide
├─ Mỗi tiêu đề = 1 kết luận rõ ràng
├─ Không phải tiêu đề chung chung ("Introduction", "Background"...)
└─ Mà là kết luận cụ thể

BƯỚC 2: Đọc tiêu đề từ trên xuống
├─ Phải thành 1 câu chuyện logic
└─ Người chỉ đọc tiêu đề cũng hiểu 80% nội dung

BƯỚC 3: Loại bỏ slide không cần thiết
└─ Đẩy vào appendix

Ví dụ Storylining:

Tiêu đề chung chung (Bad):

Slide 1: Executive Summary
Slide 2: Current Situation
Slide 3: Analysis
Slide 4: Recommendation

Tiêu đề kết luận (Good):

Slide 1: Migration to Cloud will reduce cost by 40% and improve security
Slide 2: Current on-premise system faces 3 critical security risks
Slide 3: Cloud solution addresses all risks while cutting infrastructure cost
Slide 4: We recommend migrating in Q2 with $50K investment

Chỉ đọc tiêu đề đã hiểu toàn bộ câu chuyện!

1.3. Nguyên Tắc Vàng

📌 Slide để kết luận ở tiêu đề

  • Tiêu đề = Thông điệp chính
  • Nội dung slide = Chứng minh

📌 Dữ liệu chỉ để chứng minh

  • Không đưa dữ liệu không liên quan
  • Mỗi con số phải support tiêu đề

📌 Slide không cần thiết → Appendix

  • Nếu slide không support storyline → Bỏ
  • Giữ lại trong appendix để trả lời câu hỏi

🔹 STEP 2: Build Slides (Thiết Kế Logic, Không Phải Trang Trí)

2.1. Logic Flow - Slide Sau Phải Nối Slide Trước

Nguyên tắc:

Slide sau phải là hệ quả logic của slide trước

Test logic:

Sau mỗi slide, hỏi: "So what?"
Câu trả lời = Slide tiếp theo

Ví dụ:

Slide 1: "Current system has 3 critical security risks"
└─ So what?
    Slide 2: "Risk 1: No encryption at rest - exposes 500K user data"
    └─ So what?
        Slide 3: "Cloud solution provides end-to-end encryption"
        └─ So what?
            Slide 4: "We should migrate to cloud in Q2"

2.2. Framework Slide (Slide Khung)

Cấu trúc chuẩn:

SLIDE 1: OVERVIEW (Framework)
├─ Tổng quan vấn đề
└─ 3 trụ cột chính (buckets)

SLIDE 2-4: DEEP DIVE
├─ Slide 2: Deep dive bucket 1
├─ Slide 3: Deep dive bucket 2
└─ Slide 4: Deep dive bucket 3

SLIDE 5: RECOMMENDATION
└─ Kết luận & next steps

Ví dụ Framework Slide:

┌─────────────────────────────────────────┐
│ Cloud Migration Will Reduce Cost 40%   │
│ While Improving Security                │
├─────────────────────────────────────────┤
│                                         │
│  ┌────────┐  ┌────────┐  ┌────────┐   │
│  │Security│  │  Cost  │  │Timeline│   │
│  │  Risk  │  │Savings │  │ & Risks│   │
│  └────────┘  └────────┘  └────────┘   │
│                                         │
│  Current    Migration  Recommended     │
│  system     reduces    approach        │
│  has 3      infra cost achievable      │
│  critical   by 40%     in Q2           │
│  risks                                  │
│                                         │
└─────────────────────────────────────────┘

2.3. Thiết Kế Slide (Consulting Rules)

Rule 1: Less Is More

Bad Slide:

┌─────────────────────────────────────────┐
│ Current System Issues                   │
├─────────────────────────────────────────┤
│ Our current on-premise infrastructure  │
│ has been experiencing several critical  │
│ issues including security vulnerabilities│
│ that have been identified by our IT    │
│ team. These issues include lack of     │
│ encryption, outdated software, and     │
│ insufficient backup procedures. The    │
│ maintenance cost is also increasing... │
│ (500+ words...)                         │
└─────────────────────────────────────────┘

Good Slide:

┌─────────────────────────────────────────┐
│ Current System Has 3 Critical Risks     │
├─────────────────────────────────────────┤
│                                         │
│  1. No encryption → 500K users at risk │
│                                         │
│  2. Outdated software → 15 CVEs       │
│                                         │
│  3. No disaster recovery → 48h downtime│
│                                         │
│  Source: IT Security Audit, Jan 2026   │
└─────────────────────────────────────────┘

Rule 2: Chỉ Dữ Liệu Liên Quan Trực Tiếp

TRƯỚC KHI ĐƯA DỮ LIỆU, HỎI:
├─ Dữ liệu này support tiêu đề không?
├─ Nếu bỏ, message có bị ảnh hưởng?
└─ Có thể đơn giản hóa hơn không?

Rule 3: Luôn Ghi Source

✅ Mọi con số phải có source:
├─ "Source: Q4 2025 Sales Report"
├─ "Source: Gartner Market Research 2026"
└─ "Source: Internal IT Audit"

Rule 4: Bố Cục Rõ Ràng

Layout options:

Layout Khi nào dùng Ví dụ
2 cột So sánh 2 options Before vs After
4 quadrants Matrix 2x2 Impact vs Effort
3 cột 3 buckets People, Process, Technology
Timeline Roadmap Q1, Q2, Q3, Q4

🔹 STEP 3: Trình Bày Theo Pyramid Principle (Top-Down)

3.1. Pyramid Principle - Barbara Minto

Top-down: Kết luận trước, bằng chứng sau

Cấu trúc:

        [CORE IDEA]
           /  |  \
          /   |   \
     [LÝ DO 1] [LÝ DO 2] [LÝ DO 3]
      /  \      /  \      /  \
  [B.C] [B.C] [B.C] [B.C] [B.C] [B.C]

Cách nói đúng (Top-Down):

1. CORE IDEA (Kết luận chính)
   "We should migrate to cloud in Q2"

2. 2-3 LÝ DO CHÍNH
   ├─ "Because it fixes critical security risks"
   ├─ "Because it reduces cost by 40%"
   └─ "Because migration is low-risk"

3. BẰNG CHỨNG CHO TỪNG LÝ DO
   ├─ Lý do 1: "3 CVEs fixed, encryption enabled..."
   ├─ Lý do 2: "Infrastructure cost: $100K → $60K..."
   └─ Lý do 3: "Zero downtime migration proven..."

3.2. Tại Sao Top-Down Hiệu Quả Với Executives?

Lý do 1: Attention Span Ngắn

CEO có 10 phút cho meeting
├─ 2 phút đầu: Nghe chăm chú
├─ 3-5 phút: Bắt đầu nghĩ việc khác
└─ 6-10 phút: Check email

→ Nếu kết luận ở phút 10 = THUA

Lý do 2: Đã Nghe Kết Luận = OK Nếu Bị Gián Đoạn

Top-down:
├─ Phút 1: Nghe kết luận
└─ Nếu bị gọi đi → Vẫn biết key message

Bottom-up:
├─ Phút 1-9: Nghe bằng chứng
└─ Phút 10 mới kết luận → Bị gọi đi = THẤT BẠI

Lý do 3: Tạo Context Cho Dữ Liệu

Có context:
"We recommend cloud → vì 3 lý do → (data)"
→ Người nghe biết data này để làm gì

Không context:
"(data) → (data) → (data) → Vậy nên cloud"
→ Người nghe: "Sao lại nói về data này?"

3.3. So Sánh Bottom-Up vs Top-Down

  Bottom-Up ❌ Top-Down ✅
Cách nói Bằng chứng → Kết luận Kết luận → Bằng chứng
Rủi ro Mất tập trung = mất message Mất tập trung = vẫn có message
Hiệu quả Người nghe phải tự suy luận Người nghe chỉ cần verify
Thời gian Dài Ngắn gọn

Ví dụ cụ thể:

Bottom-up:

"Hệ thống hiện tại có 15 CVEs...
Maintenance cost tăng 20%...
Backup procedure không đủ...
User data không được encrypt...
Competition đã dùng cloud...
→ VẬY NÊN chúng ta nên migrate cloud"

(Người nghe đã ngủ gật từ slide 3)

Top-down:

"Chúng ta NÊN migrate cloud trong Q2
vì 3 lý do:
1. Fix security risks
2. Giảm cost 40%
3. Low migration risk

Để tôi deep dive từng lý do..."

(Người nghe đã biết đích đến, dễ follow)

🎤 Nguyên Tắc Trình Bày

Nguyên Tắc 1: Nói Được Không Cần Slide

Test:

Nếu projector hỏng, bạn vẫn present được không?
├─ Được → Slide design tốt (hỗ trợ, không phụ thuộc)
└─ Không → Slide design tệ (phao cứu sinh)

Cách rèn:

1. Present trước gương không có slide
2. Record lại
3. Nghe lại → Cải thiện

Nguyên Tắc 2: Slide Chỉ Giúp Nhấn Mạnh

Vai trò của slide:

SLIDE DÙNG ĐỂ:
├─ Visualize data (chart, graph)
├─ Highlight key numbers
├─ Show framework
└─ Reinforce message

SLIDE KHÔNG DÙNG ĐỂ:
├─ Ghi hết những gì bạn nói
├─ Làm "cheat sheet" cho người present
└─ Thay thế script

Nguyên Tắc 3: Tương Tác Liên Tục

Biến presentation thành đối thoại:

SAU MỖI SECTION:
"Tôi dừng lại ở đây.
Có ai có câu hỏi hay phản hồi không?"

TRONG PRESENTATION:
"Như bạn [tên] đã đề cập tuần trước..."
"[Tên], điều này liên quan đến concern của bạn..."

Lợi ích:

├─ Hiểu người nghe quan tâm gì
├─ Điều chỉnh presentation real-time
├─ Tăng engagement
└─ Tránh nói 1 giờ rồi mới biết đi sai hướng

💪 Template & Checklist

Template: Storyline Document

PROJECT: [Tên dự án]
AUDIENCE: [CEO / Team / Stakeholders]
GOAL: [Thuyết phục / Cập nhật / Xin quyết định]
DATE: [...]

STORYLINE:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Slide 1: [Kết luận tổng quát]
  - Supporting point 1
  - Supporting point 2
  - Supporting point 3

Slide 2: [Deep dive point 1]
  - Evidence A
  - Evidence B

Slide 3: [Deep dive point 2]
  - Evidence C
  - Evidence D

Slide 4: [Deep dive point 3]
  - Evidence E
  - Evidence F

Slide 5: [Recommendation & Next Steps]
  - Action 1
  - Action 2
  - Timeline

APPENDIX:
- Slide A: [Additional data]
- Slide B: [Detailed analysis]

Checklist Pre-Presentation

BEFORE BUILDING SLIDES:

  • Mục tiêu cuộc họp rõ ràng?
  • Đã viết storyline (tiêu đề tất cả slides)?
  • Đọc tiêu đề từ trên xuống = câu chuyện logic?
  • Slide không cần thiết đã vào appendix?

WHEN BUILDING SLIDES:

  • Mỗi slide có tiêu đề = kết luận?
  • Slide sau nối logic slide trước?
  • Less than 20 words mỗi slide?
  • Có framework slide (overview)?
  • Có source cho mọi data?

BEFORE PRESENTING:

  • Practice không cần slide?
  • Đã chuẩn bị top-down (kết luận trước)?
  • Biết câu hỏi nào có thể bị hỏi?
  • Appendix ready để trả lời deep dive?

🎓 Bài Tập Thực Hành

Tuần 1: Reverse Engineering

Nhiệm vụ:

  1. Tìm 1 presentation bạn từng làm
  2. Chỉ đọc tiêu đề slides
  3. Hỏi: “Có thành câu chuyện không?”
  4. Rewrite tiêu đề theo storylining

Tuần 2: Storylining Practice

Bài tập:

  1. Chọn 1 topic cần present
  2. KHÔNG mở PowerPoint
  3. Viết storyline (tiêu đề 5-7 slides)
  4. Show cho đồng nghiệp → Họ hiểu không?

Tuần 3: Top-Down Practice

Thử thách:

  1. Present 1 topic phức tạp
  2. Bắt đầu bằng kết luận (30 giây)
  3. Hỏi: “Ai muốn tôi deep dive phần nào?”
  4. Deep dive theo request

Tuần 4: Present Without Slides

Ultimate test:

  1. Chuẩn bị present như bình thường
  2. Ngày present: Không dùng slide
  3. Chỉ nói + whiteboard
  4. Đánh giá: Có clear hơn không?

📊 Framework Tham Khảo

McKinsey Pyramid Principle

     [ANSWER]
        ↓
   [3 REASONS]
        ↓
  [SUPPORTING DATA]

BCG SCQA Framework

S (Situation): Bối cảnh
C (Complication): Vấn đề
Q (Question): Câu hỏi
A (Answer): Giải đáp

Consulting Slide Layout

SLIDE STRUCTURE:
┌────────────────────────────────┐
│ [HEADLINE = CONCLUSION]        │
├────────────────────────────────┤
│                                │
│  [VISUAL / DATA]               │
│                                │
│  [KEY INSIGHT]                 │
│                                │
├────────────────────────────────┤
│ Source: [...]                  │
└────────────────────────────────┘

💡 Key Takeaways

1. STORYLINE FIRST, SLIDES SECOND
   └─ Viết tiêu đề trước khi build nội dung

2. TOP-DOWN ALWAYS
   └─ Kết luận trước, bằng chứng sau

3. LESS IS MORE
   └─ Ít slide, ít chữ, nhiều insight

4. PRESENT WITHOUT SLIDES
   └─ Slide là công cụ, không phải crutch

5. MAKE IT A DIALOGUE
   └─ Invite questions, adjust on the fly

📚 Tài Liệu Tham Khảo

  • Sách: “The Pyramid Principle” - Barbara Minto
  • Sách: “Slide:ology” - Nancy Duarte
  • Framework: McKinsey Problem Solving, BCG SCQA
  • Training: Consulting firms presentation training materials

🎯 Câu Chốt Lõi

Presentation tốt không phải là
slide đẹp, animation mượt, font chữ sang.

Presentation tốt là
NGƯỜI NGHE HIỂU NGAY,
NHỚ LÂU,
VÀ HÀNH ĐỘNG ĐÚNG.

Structure + Top-down = Executive-ready.

“If you can’t explain it simply, you don’t understand it well enough.” - Albert Einstein

“The audience does not need to tune themselves to you – you need to tune your message to them.” - Barbara Minto