Khi đọc tài liệu Kubernetes, bạn sẽ thấy lúc thì nói Docker, lúc thì nói containerd, kèm các CLI như ctr, nerdctl, crictl.

Bài này tóm tắt ngắn gọn để bạn biết:

  • Vì sao Kubernetes bỏ Docker runtime trực tiếp.
  • Khác nhau giữa Docker và containerd.
  • Khi nào dùng ctr, nerdctl, crictl.

1) Chuyện gì đã xảy ra với Docker trong Kubernetes?

Ban đầu Kubernetes tích hợp chặt với Docker Engine.

Sau đó hệ sinh thái cần hỗ trợ nhiều runtime khác (rkt, CRI-O, containerd…), nên Kubernetes đưa ra CRI (Container Runtime Interface) để chuẩn hóa giao tiếp.

Docker không implement CRI native, nên Kubernetes phải dùng Dockershim (lớp bridge tạm thời). Việc này tăng độ phức tạp vận hành, nên từ Kubernetes v1.24 đã loại bỏ Dockershim.

Lưu ý: Docker image vẫn dùng tốt vì image tuân theo OCI image spec.

2) OCI và CRI: phân vai rõ ràng

  • OCI (Open Container Initiative): chuẩn về image format và runtime behavior.
  • CRI: interface để kubelet nói chuyện với container runtime.
Kubernetes (kubelet)
        │
        │ CRI
        ▼
Container Runtime (containerd / CRI-O / ...)
        │
        │ OCI runtime spec
        ▼
runc (hoặc runtime low-level khác)

OCI image spec đảm bảo image build theo chuẩn chung.

3) Docker vs containerd (thực dụng)

Docker

  • Full platform cho developer experience: build, push, CLI thân thiện.
  • Bên trong có nhiều thành phần, trong đó có container runtime.

containerd

  • Runtime tập trung chạy container, gọn và phù hợp production nodes.
  • Là project độc lập, CNCF graduated.
  • Kubernetes giao tiếp trực tiếp qua CRI plugin (không cần Dockershim).

4) Phân biệt 3 CLI dễ nhầm

ctr

  • Đi kèm containerd.
  • Chủ yếu cho debugging low-level.
  • Ít tiện cho workflow hằng ngày.

nerdctl

  • Docker-like CLI cho containerd.
  • Dùng cho general purpose (run/build/pull, gần cú pháp Docker).
  • Hỗ trợ tốt các tính năng mới của containerd.

crictl

  • Tool từ Kubernetes community.
  • Dùng để debug runtime từ góc nhìn CRI/kubelet.
  • Rất hữu ích trên worker node khi troubleshoot pod/container.
Mục tiêu sử dụng nhanh:

- Vận hành kiểu Docker CLI  -> nerdctl
- Debug containerd low-level -> ctr
- Debug theo ngữ cảnh Kubernetes/CRI -> crictl

5) Mapping lệnh quen thuộc

Nhu cầu Docker cũ containerd/K8s hiện tại
Liệt kê container docker ps crictl ps
Xem logs docker logs crictl logs
Exec vào container docker exec -it crictl exec -it
Chạy container kiểu Docker docker run nerdctl run

6) Lưu ý endpoint của crictl

Nếu node có nhiều runtime sockets, cần trỏ đúng endpoint để tránh đọc sai dữ liệu debug.

Ví dụ runtime endpoint:
- unix:///run/containerd/containerd.sock
- unix:///var/run/crio/crio.sock

Kết luận

  • Kubernetes hiện đại không còn dùng Docker runtime trực tiếp.
  • Runtime phổ biến: containerd (hoặc CRI-O).
  • Debug trên node: ưu tiên crictl.
  • Cần trải nghiệm giống Docker với containerd: dùng nerdctl.

Nắm rõ phần này sẽ giúp bạn troubleshoot Kubernetes worker nodes tự tin hơn ở các labs tiếp theo.